Uitgelicht Buitenland (1): MARIANNE BRESLAUER
‘Ik ging naar Bommel op de brug te zien.’ (Martinus Nijhoff)
Wij, van de redactie van Oer Digitaal Vrouwenblad, gingen naar Berlijn om de tentoonstelling over het werk van Marianne Breslauer te zien die van 11 juni tot 6 september 2010 hangt in het Museum voor Moderne Kunst in Berlijn, Duitsland. Het werk is in zijn eenvoud zo verfrissend, zo modern is dat je je erover verbaast dat het al zo oud is.
Breslauer viel voor het vak, notabene door de Nederlandse Paul Citroen die later zelf een bekend schilder zou worden. Citroen kende de vader van Marianne, was een huisvriend die de dochter meenam naar exposities. Zo kwam de jonge vrouw in aanraking met de kunst van het fotograferen. Marianne volgde een opleiding, wilde bij Man Ray in de leer. Die gaf haar slechts de opdracht om onbevangen te gaan kijken. Breslauer volgde deze raad op. Ze ging werken voor een uitgever maar bleef daarnaast vrij fotograferen op straat en op reis. Zo maakte ze een prachtige fotoserie van de stad Jerusalem. Naast straat- en reisfotografe was ze bij uitstek de fotografe van de portretfoto.
De revolutionaire principes van Neue Sehen had Breslauer verinnerlijkt en die zijn ook terug te vinden in haar werk: close-ups, diagonale lijnen en afsnijdingen van het beeld.
Scherp, tot de verbeelding sprekend, een onuitwisbare indruk achterlatend, dat zijn superlatieven die van toepassing zijn op het oeuvre van deze vrouw. Breslauer mag zonder enig voorbehoud een kunstenares worden genoemd. Maar de fotografe was Joods en ook zij had te maken met de anti-Joodse wetten van de jaren dertig die haar het exposeren moeilijk maakte. Onder het pseudoniem Ipp werden er in de jaren voor het uitbreken van de oorlog nog wat foto’s van haar gepubliceerd. In 1936 vertrok ze uit Duitsland, woonde drie jaar met haar man in Amsterdam en hoorde op familiebezoek in Zwitserland dat de Tweede Wereldoorlog was uitgebroken. Breslauer en haar man vestigden zich uiteindelijk in dat land. Na de oorlog heeft Breslauer niet meer gefotografeerd. Dat had deels te maken met haar verminderde interesse in de fotografie. Ze kreeg al voor de oorlog steeds meer belangstelling voor de film. Maar door de oorlog, de dood van haar man acht jaar later en het alleenstaande moederschap heeft Breslauer uiteindelijk helemaal geen kunst meer gemaakt.
Breslauer heeft ons een klein maar bijzonder oeuvre achtergelaten dat rond 1990 werd herontdekt en sindsdien de wereld rondreist.
Hopelijk komt deze tentoonstelling gauw naar Nederland.
Tekst: Henna Goudzand Nahar en redactie
Foto : collage van foto van Marianne Breslauer, Djemila 1931
