Flitsend karakter

Händel: “CLEOPATRA”: Aria’s uit Giulio Cesare. Natalie Dessay; Le Concert d’Astrée, Emmanuelle Haïm. Virgin Classics  50999 907872 2 5

Op dit moment in haar carrière lijkt het alsof Natalie Dessay bezig is van richting te veranderen. Dit gebeurde al een keer eerder, toen de stratosferische
coloratuurrollen waarmee ze eerst haar reputatie vestigde- Köningin der Nacht, Zerbinetta, Olympia- plaats maakten voor de bel canto. Maar onlangs kwamen er berichten en interviews waarin Dessay aangeeft dat ze geen zin meer heeft in opera’s die ze overal ter wereld heeft gezongen, zoals La Sonnambula en misschien zelfs Lucia di Lammermoor. Inderdaad zijn er op dit moment velen die constateren dat haar zingen in het hoogste register niet meer de frisheid en souplesse van vroeger vertoont. Daarom is het misschien wel verstandig om minder nadruk op bel canto te leggen, maar dan blijft de vraag, wat nu?

Één mogelijkheid is zwaarder repertoire: Natalie Dessay heeft aangekondigd de rol van Violetta in La Traviata in de toekomst vaker te willen zingen. Maar een geheel andere intentie wordt gesuggereerd door dit nieuwe recital, dat stamt uit de voorbereidingen voor een nieuwe productie van Giulio Cesare eerder dit jaar bij de Parijse Opéra. Toen waren de verwachtingen hoog want bij deze gelegenheid werd de eerste live HD-uitzending naar bioscopen vanuit het Palais Garnier gerealiseerd. En ondanks het feit dat de vorm van Natalie Dessay tijdens de voorstellingen volgens berichten wat wisselend was, werd de HD-uitzending, inclusief haar prestatie, als een groot succes beschouwd. Inderdaad lijkt het hier dat Natalie Dessay in Cleopatra een rol gevonden heeft die in deze fase van haar carrière uitstekend bij haar past. Omdat ze als Cleopatra niet extreem hoog of hard hoeft te zingen, gebieden waarin zij het vaakst aan kwaliteit inboet, kan ze zich concentreren op de subtielere toonvorming die kenmerkend voor haar beste werk is. Vooral de ingetogen aria’s zijn indrukwekkend; ik heb Natalie Dessay al enige tijd niet met dit soort transparantie en frisheid horen zingen. Haar coloratuurtechniek is onverminderd secuur en briljant, en, als theatervrouw in hart en nieren, is zij in staat om het flitsende karakter van Cleopatra op markante wijze gestalte te geven. Zij wordt uitstekend bijgestaan door Emmanuelle Haïm en Le Concert d’Astrée. Het ensemble heeft een kleine beztting, maar speelt met veel energie, en de extra instrumenten die op de bühne de aria V’adoro pupille moeten begeleiden geven een betoverend effect.

De Cd bevat een paar curiosa, namelijk de eerste versies van de aria’s die uiteindelijk vervangen werden door de versies die we nu kennen. Dit is interessant uit musicologisch standpunt, en de aria Per dar vita, die eerst eruit is gehaald en vervolgens aan een andere personage in de opera gegeven, biedt Natalie Dessay nog een kans om haar trefzekere coloratuur te tonen. Maar het moet gezegd worden  dat deze aria’s de vergelijking met de later ingevoegde Se pietà en Piangerò la sorte mia- onbetwiste hoogtepunten van de opera- niet doorstaan. Bovendien heeft de aanwezigheid van deze mindere aria’s tot de beslissing geleid om een van de acht “officiële” aria’s van Cleopatra weg te laten. Dit is werkelijk jammer, want het gaat juist om Non disperar, de opkomstaria van Cleopatra. Het is zonde dat er geen plaats voor dit prachtstuk, dat bovendien Natalie Dessay op het lijf geschreven is, kon worden gevonden. Daarentegen is de toevoeging van het slotduet tussen Cleopatra en Cesar zeer welkom. De stemmen van Natalie Dessay en de uitstekende Italiaanse alt Sonia Prina vloeien hier naadloos in elkaar en zijn een feest voor het oor. Al met al is dit voor mij de meest aansprekende prestatie van Natalie Dessay sinds enige tijd.

Tekst: David Barick