Een andere tijd

Vloed
Susan Smit
Lebowski  
ISBN 9789048802951
299 blz


Vloed, een historische roman, is alweer het tiende boek van Susan Smit. De schrijfster debuteerde in 2001 met het boek  Heks. Veel van haar artikelen en enkele van de door Smit geschreven boeken hebben een spirituele achtergrond. Vloed is echter  een familiegeschiedenis. De figuur van de hoofdpersoon Adriana is gebaseerd op de overgrootmoeder van Smit. Het verhaal wordt afwisselend verteld vanuit de twee hoofdpersonen. Adriana, de dochter van de eigenaar van een badhotel, en Jacob de zoon van een visser. Het verhaal speelt zich af eind negentiende eeuw in Noordwijk. De omgeving en de tijd waarin het verhaal zich afspeelt, zijn erg bepalend voor het verhaal.

De twee grote thema’s die als een rode draad door het boek lopen, zijn het verlangen om te schrijven en de stelling ‘ liefde is behoefte aan liefde’. Thema’s die verder nog naar boven komen zijn de klasseverschillen, het emigreren naar Indonesië en de invloed die het maken van een keuze kan hebben op de rest van de familie.
Het boek is opgebouwd uit hoofdstukken die afwisselend beschreven worden vanuit Adriana en vanuit Jacob. In de stukken van zowel Adriana als Jacob wordt beschreven hoe moeilijk het is om je gevoelens te verwoorden. Halverwege het boek gaat het vooral over het leven van Adriana. Later gaat het weer over Jacob.
Adriana is de dochter van een eigenaar van het badhotel in Noordwijk. Ze wordt aan het eind van de negentiende eeuw geboren.Ze heeft vier zussen en een broertje en groeit op in een rijke wereld waar ze ook al jong kennis maakt met allerlei gasten. Ze wil graag dichten en schrijven maar ze worstelt ermee om dit vorm te geven. Haar moeder stimuleert haar niet in haar schrijven. Adriana houdt van de zee en ze brengt veel tijd op het strand door. Op het strand voelt ze zich rustig en weg van de controle van haar moeder.

Wanneer Adriana haar eerste huwelijksaanzoek weigert, bepaalt ze niet alleen haar eigen toekomst, maar ook voor een deel de toekomst van haar familie. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Ze ziet haar zus trouwen en vertrekken naar Indonesië en later ook haar broer. De gezinssituatie verandert en de noodzaak om te trouwen wordt steeds groter. Adriana  gaat helpen om een ruimte te openen waar vissers tijdens de wintermaanden bij elkaar kunnen komen. Met boeken gekregen van vrienden en kennissen, zet ze er ook een soort bibliotheek op. In deze periode leert ze Jacob kennen, de zoon van een arme visser die een zeemansgraf kreeg en daarmee zijn vrouw als weduwe achterliet, heeft een heel ander leven. Hij is veel op zee en als hij thuis is, overvalt de armoede hem. Hij heeft een haat-liefde verhouding met de zee.  Hoe het leven van Jacob en Adriana verder verloopt, wordt in de rest van het boek duidelijk.

Susan Smit laat je in haar boek kennismaken met het Noordwijk van de negentiende eeuw. Ze beschrijft het leven van twee jonge mensen op een boeiende, bespiegelende manier, een manier van schrijven die mij snel te pakken had. Het verhaal, passend geschreven binnen het tijdsbeeld, neemt je op een  prettige manier mee in de gedachtewereld van de twee hoofdpersonen. Het perspectief vanuit twee personages maakt het boek rijker. Adriana is de dromer, laat zich vaker leiden door haar hart. Jacob is nuchter.

De omslag die er bij deze roman gekozen is, geeft je een sfeerbeeld van de inhoud van het boek. Vloed is, alles bij elkaar, een boek dat je meevoert naar een andere tijd en een leven met andere omgangsvormen.

Tekst: Maaike Jensma